Villaksen treng di hjelp
No startar årets lakseoppsyn, og Miljødirektoratet ber publikum om tips som kan bidra til å verne dei sårbare villaksbestandane.
Kvart år avdekkjer Statens naturoppsyn (SNO) eit stort omfang av ulovleg fiske etter laks. I 2025 vart det registrert på lakse- og innlandsfisklova. Flest regelbrot var i Nord-Noreg, og ulovleg garnfiske i sjø dominerer statistikken.
Regelbrota resulterte i 29 straffegebyr, og 47 forhold vart melde til politiet. Dei resterande brota vart reagert på ved administrativ inndraging av ulovlege garn.
– Dei aller fleste følgjer reglane og bidreg til å ta vare på villaksen. Dessverre er det nokre få som øydelegg for både naturen og fellesskapen ved å drive ulovleg fiske. Tips frå publikum er svært viktige for at vi skal kunne avdekkje og stoppe lovbrot, seier Hilde Singsaas, direktør for Miljødirektoratet.
Regelverket er tydeleg, og ulovleg fiske kan få konsekvensar.
– Når vi avdekkjer ulovleg fiske, følgjer vi opp med reaksjonar som står i forhold til kor alvorleg regelbrotet er. Dei alvorlegaste brota melder vi til politiet, seier Singsaas.
Publikum kan gjere ein forskjell
Publikum er ein viktig samarbeidspartnar i arbeidet med å verne villaksen. SNO har merkt eit aukande engasjement og har fått eit auka tal tips om lovbrot år for år.
– Det er gledeleg at mange ønskjer å vere med på dugnaden med å redde villaksen. Eit tips kan vere det som gjer at vi får stansa eit ulovleg fiske, og det kan ha direkte betydning for ein sårbar laksebestand, seier Singsaas.
Slik tipsar du oss
Har du sett flytegarn, mistenkjer ulovleg garnfiske eller anna ulovleg fiske etter laks?
- Noter stad (så nøyaktig som mogleg)
- Noter tidspunkt
- Beskriv kva du har observert
Sårbare bestandar treng vern
Den atlantiske villaksen er klassifisert som nær trua, og mange bestandar er allereie kraftig reduserte. Ulovleg fiske forsterkar pressa på bestandar som i fleire vassdrag allereie er på eit kritisk nivå.
Frå mars til oktober er det i hovudsak forbode å bruke flytegarn i heile landet. Dette tiltaket skal verne villaksen i perioden han vandrar langs kysten og opp i elvane for å gyte.
Når ulovlege garn blir sette ut i denne perioden, kan det ramme store mengder fisk – og svekkje bestandane i mange år framover.
Slik jobbar SNO mot ulovleg fiske
Å avdekkje og nedkjempe ulovleg fiske er ei prioritert oppgåve for Statens naturoppsyn. Oppsynet går føre seg både til lands, til sjøs og i elvar over heile landet. Hovudfokus er på ulovleg fiske etter laks, sjørøye og sjøaure langs kysten, i fjordane og i elvemunningane.
SNO er allereie i gang med kontrollane i år, og den første større oppsynshelga i sjø starta første helga i mars. Då vart det mellom anna beslaglagt 68 meter med garn i Øygarden kommune i Vestland.
SNO har styresmakt til å kontrollere at fisket går lovleg føre seg, sjølv om det ikkje er mistanke om noko straffbart. Lova gir SNO styresmakt til å inndra eller beslagleggje reiskap som blir brukt ulovleg. Alvorlege brot blir politimeldt.