Vatn i stien
Kvar kjem vatnet frå, kvar samlar det seg, og kvar vil det naturleg renne?
Vatn og ferdsel kan starte ein sjølvforsterkande prosess: Slitasjen gjer stisporet djupare, det djupare sporet samlar meir vatn, og meir vatn gir meir erosjon. Er det vatn i stien, vil folk dessutan gå utanfor stisporet og skape villstiar eller breiare sti.
<video>
Har du problem med vatn i stien, bør du om mogleg synfare stien under snøsmelting, kraftig nedbør eller lengre våte periodar. Då ser du kor vatnet faktisk kjem frå og kvar det går.
Ferdsel utanfor stisporet
Kvifor går folk der dei går?
Her er nokon vanlege årsakar til at folk går utanfor stisporet:
Hindringar i stien: Om det ligg lause steinar eller andre ting i stien, vil folk heilt ubevisst gå utanfor stisporet.
Stien er for smal: Folk går utanfor stisporet for å passere kvarandre. Viss ferdselstrykket er stort, vil dette føre til slitasje på sida av stien.
Mange villstiar: Er villstiane allereie etablert…
Kor mange besøkjer stien?
Når du skal vurdere tiltak, er det avgjerande å ha oversikt over besøkstal og type brukarar.
Om du har beitedyr og syklistar på stien, må stien tole meir enn om du har berre gåande.
Du kan hente inn tal frå:
- automatiske teljarar som allereie er utplassert, for eksempel av Statskog, kommunen eller andre
- billetter frå bomvegar, gjerne automatbommer (kan hentast frå veglag og vegselskap)
- parkeringsavgifter
- sal av fiskekort
- overnattingsstatistikk frå turisthytter
- billettsal på båt eller buss
- Statens vegvesen sine trafikkteljingar på riksvegar og fylkesvegar, for eksempel indikatoren Sommerdøgntrafikk
- bøker utlagt på turmål
- kontakt med lokale aktørar som kan fortelje om det er riding, beitedyr eller syklistar på stien
Om du ikkje har gode tal, bør du sette i gang teljing. Dette kan du gjere med feltobservasjonar, automatiske teljarar eller andre metodar.
Terreng
Er underlaget robust eller sårbart?
I til dømes våte myrar, kan sjølv lite ferdsel øydeleggje sårbar natur.
Trasé
Ligg stien på rett plass?
Eksempel
Eksempel
Eksisterande tiltak
Dersom det er eksisterande tiltak på stien – fungerer dei, eller kjem problema att?
<eksempel steintrapp?>
<eksempel for dårlig dimensjonert vassrenne>